Kenya'da Güneş Enerjili Değirmenler İşleri Nasıl Dönüştürüyor?

Kenya, enerjiye erişim konusunda önemli adımlar atarken, yenilenebilir enerji kaynakları bu dönüşümün merkezinde yer alıyor. Ülkenin elektrik şebekesinin büyük bir kısmı zaten yenilenebilir enerjiden beslense de, toplulukların %25'i hala merkezi elektriğe erişemiyor. Bu noktada, 2030 yılına kadar evrensel elektrik erişimi hedefine ulaşmak ve emisyonları artırmamak adına şebekeden bağımsız güneş enerjisi çözümleri büyük önem taşıyor.

Güneş enerjisi teknolojilerinin ekonomik olarak giderek daha cazip hale gelmesi, bu dönüşümü hızlandıran en önemli etkenlerden. Birkaç yıl önce watt başına 3 dolar olan panel maliyetleri, bugün sentlere kadar düşmüş durumda. Nairobi'nin hareketli sokaklarında, gökdelenler ve küçük tarım arazilerinin iç içe geçtiği bir bölgede, Milcah Wanjiru'nun küçük dükkanına konuk oluyoruz. Wanjiru, süt, ekmek gibi temel ürünlerin yanı sıra, asıl işi olan mısır unu öğütme hizmetiyle yerel halkın vazgeçilmezi olmuş. Dükkanının ortasında duran, üç ayarlanabilir ayaklı değirmen, onun işinin kalbi.

Wanjiru'nun değirmeni, bölgedeki birçok benzer işletmenin aksine, dizel yerine güneş enerjisi veya şebeke elektriğiyle çalışıyor. Agsol şirketinin CEO'su ve kurucu ortağı Matt Carr, Wanjiru'nun değirmeninden geri bildirim almak için onu ziyaret ediyor. Wanjiru, makinenin bazen yavaşladığından ve tanelerin sıkışabildiğinden bahsediyor; Carr ise bunun nemli tahılları daha verimli öğütmek için otomatik olarak hız azaltma özelliğinden kaynaklandığını açıklıyor. Ancak genel olarak Wanjiru, Aralık 2025'ten beri kullandığı makineden oldukça memnun. Dizel değirmenlerin aksine, işletme maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor. Carr'a göre, dizel kullanan dükkan sahiplerinin gelirlerinin yaklaşık %40'ı yakıta giderken, Agsol'un güneş enerjili makinesi, başlangıç maliyeti (yaklaşık 1.300 dolar) 6-12 ayda karşılandıktan sonra %80'e kadar daha karlı olabiliyor. Ayrıca, Wanjiru'nun değirmeni çok küçük miktarlardaki tahılları da öğütebildiği için yeni müşteriler kazanmasına yardımcı olmuş.

Matt Carr, ilk Agsol ürününü 2018'de Kenya'da piyasaya sürmüş ve İngiliz hükümetinin temiz enerji projelerini destekleyen programları aracılığıyla 4 milyon doların üzerinde yatırım almış. Geçen yıl 530 adet ürün satan şirket, Mozambik ve Angola gibi uzak ülkelerden bile siparişler alıyor. Nairobi dışındaki merkezinden faaliyet gösteren Agsol, hem yerel girişimcilerin hayatını kolaylaştırıyor hem de sürdürülebilir enerjiye geçişte önemli bir rol oynuyor. Wanjiru gibi küçük işletme sahipleri, bu teknoloji sayesinde hem daha rekabetçi hale geliyor hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunuyorlar. Bu örnekler, güneş enerjisinin sadece büyük ölçekli projelerde değil, günlük yaşamda da nasıl somut faydalar sağlayabileceğinin güçlü bir göstergesi.