Narron raporu: Yapay zeka e-ticarette hangi markaları öne çıkarıyor

Türkiye'nin e-ticaret hacmi hızla büyürken, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarında yapay zeka asistanlarının rolü de belirginleşiyor. İTÜ Çekirdek girişimlerinden Narron, bu dönüşüme odaklanarak markaların yapay zeka ekosistemindeki görünürlüğünü ve itibarını yöneten bir platform sunuyor. Narron tarafından hazırlanan “Türkiye E-Ticaret Sektörü AI Görünürlük Endeksi”, ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi popüler yapay zeka uygulamalarının Türkiye'deki e-ticaret markalarını nasıl önerdiğini detaylıca araştırdı.

Dijital pazarlamada markalar uzun süredir arama motorlarındaki yerleri için mücadele ederken, şimdi yeni bir dönem başlıyor. Kullanıcılar artık “En iyi online alışveriş sitesi hangisi?” veya “Türkiye'de elektronik eşya almak için en iyi platform neresi?” gibi soruları doğrudan yapay zeka platformlarına yöneltiyor. Bu durum, yapay zeka uygulamalarını ürün ve marka keşfinde önemli birer referans noktası haline getiriyor.

Narron'un Halkla İlişkiler liderleri ve yapay zeka mühendisleri tarafından geliştirilen endeks, Türkiye e-ticaret ekosistemini temsil eden 99 markayı, kullanıcıların gerçek alışveriş davranışlarını yansıtan 50 farklı markasız sorgu üzerinden inceledi. Her bir soru, dört farklı yapay zeka platformunda üçer kez çalıştırılarak toplam 600 yapay zeka yanıtı analiz edildi. Araştırma, tüketicilerin yapay zeka platformlarından alışveriş tavsiyesi istediğinde hangi markaların öne çıktığını ve yapay zekaların Türkiye e-ticaret pazarını nasıl algıladığını ortaya koyuyor.

Araştırma sonuçlarına göre, dört farklı yapay zeka platformu Türkiye e-ticaret pazarında büyük ölçüde benzer bir görünürlük haritası çiziyor. Trendyol, ortalama yüzde 17,52 AI Görünürlük oranıyla ilk sırada yer alırken, Hepsiburada yüzde 14,96 ile ikinci sırada konumlanıyor. İlk dört sıradaki Trendyol, Hepsiburada, n11 ve Amazon Türkiye, tüm yapay zeka önerilerinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Bu durum, üretken yapay zekaların Türkiye e-ticaretini ağırlıklı olarak aynı lider oyuncular üzerinden tanımladığını gösteriyor. Ancak Perplexity gibi platformlar, geniş web tarama kapasitesi sayesinde Boyner ve LC Waikiki gibi kategori uzmanı markalara daha fazla görünürlük sağlayarak farklı bir bakış açısı sunuyor.

Kategori bazında ise elektronikte Teknosa ve MediaMarkt Türkiye, anne-bebek ürünlerinde ebebek, kozmetikte Watsons Türkiye ve Gratis gibi markalar yapay zekaların en sık önerdiği isimler arasında yer alıyor. Araştırma ayrıca, yapay zekaların marka büyüklüğünden ziyade kategori otoritesini, içerik derinliğini ve dijital güven sinyallerini ödüllendirdiğini gösteriyor. Bu bulgu, markaların sadece arama motorlarında değil, tüm yapay zeka ekosisteminde stratejiler geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Analiz edilen 99 markadan 32'sinin yapay zeka yanıtlarında neredeyse hiç önerilmemesi, güçlü marka bilinirliğinin artık tek başına yeterli olmadığını; güvenilir dijital içerik ve kategori otoritesinin önemini ortaya koyuyor.